Οι φετινές επιλογές των θεματοθετών στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας εγείρουν πολλούς προβληματισμούς και ηθικά ζητήματα. Προχειρότητα και ασάφειες τόσο στη διατύπωση των θεμάτων, όσο και στις ενδεικτικές απαντήσεις. Χωρίς έμπνευση. Χωρίς τη φρεσκάδα του νέου, πολλά υποσχόμενου, τρόπου εξέτασης. Δεν γνωρίζω τα μέλη της επιτροπής θεμάτων, κι ούτε μ' ενδιαφέρουν. Μου έδωσαν, όμως, την εντύπωση πως το νέο σύστημα εξέτασης Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας δεν το είχαν εμπεδώσει. Τόσος κόπος, τόσες γνώσεις αξιόλογων συναδέλφων που εργάστηκαν πάνω στον νέο τρόπο συνεξέτασης και διδασκαλίας και προσπάθησαν να ξαραχνιάσουν την εξέταση του γλωσσικού μαθήματος από τη μούχλα του παλιού, έπεσαν στο κενό.(Και κείνοι οι λύτες πώς έδωσαν το «πράσινο φως» να δοθούν τα φετινά θέματα στα παιδιά; Αλλα ερωτήματα εκεί!).

Χωρίς περίσκεψη, έβαλαν δύο μη λογοτεχνικά κείμενα, το ένα κακοκουρεμένο, σακάτικο από τις περικοπές, και το άλλο, αξιόλογο μεν, αλλά που δεν «συνομιλούσε» με το πρώτο, και ζήτησαν από τους υποψήφιους, μεταξύ άλλων, να αιτιολογήσουν τις επιλογές τους σε ένα Β1 αλαλούμ. (Αλλού βαρούν τα όργανα κι αλλού χορεύει η νύφη, καταπώς λέει ο λαός μας). Σχετική μάλιστα με το Β1 διαμαρτυρία με συγκέντρωση υπογραφών, έγινε και στο Avvaz. Οχι πως θ' αλλάξει τίποτα...

Και συνεχίζουμε. Για την άσκηση Β3 (εκτός πνεύματος του νέου συστήματος), οι γλωσσολόγοι, γιατρέ μου, περιμένουμε ν' αποφανθούν. Στο Γ' θέμα - που αφορούσε το λογοτεχνικό κείμενο, ποίημα του αγαπημένου μας ποιητή Τίτου Πατρίκιου (η μόνη καλή επιλογή κειμένου, κατά τη γνώμη μου) - το β' σκέλος του ερωτήματος «Ποιο ρόλο έχει η ποίηση στην προσωπική σας ζωή;» χειραγωγούσε τους μαθητές να γράψουν «ελεύθερα τη γνώμη τους» και με υποκρισία να συμφωνήσουν πως η ποίηση είναι όλη τους η ζωή και πως δεν κοιμούνται το βράδυ αν δεν διαβάσουν, τουλάχιστον, δέκα ποιήματα.

Κι ερχόμαστε στην κορωνίδα των αστοχιών(!), το Δ θέμα (παραγωγή λόγου): «Ποια είναι η σχέση σας με την ανάγνωση βιβλίων και ποιος ο ρόλος της (της σχέσης ή της ανάγνωσης;) στη γενικότερη διαχείριση του προσωπικού σας χρόνου;». Η ΚΕΕ έδωσε οδηγίες για την «ανάγνωση». Οχι, πες μου, γιατρέ μου, εάν δεν διαβάζω βιβλία και γράψω ότι δεν έχω καλή σχέση με τα βιβλία, τι θα απαντήσω στο β' σκέλος του ερωτήματος; Επίσης, γιατί να μη μπορώ να γράψω ελεύθερα τη γνώμη μου; Δηλαδή, ντε και καλά να γίνω διπολικός, νέος άνθρωπος;

Σε λίγες μέρες θα αναρτηθούν οι βαθμολογίες των φετινών πανελλαδικών εξετάσεων. Η όποια βαθμολογική αποτυχία είναι χρεωμένη σε σας (τους θεματοθέτες, μη κοιτάτε αλλού!) και σε αυτούς που σας επέλεξαν. Τα παιδιά μας/μαθητές μας είναι ικανά και υγιώς σκεπτόμενα. Με ελεύθερη και ακαλούπωτη σκέψη. Αφήστε τα να σας εκφράσουν ελεύθερα τις σκέψεις τους και τη γνώμη τους - αν αντέχετε την αλήθεια - και τότε θα δείτε τον θησαυρό της ψυχής τους. Αφήστε τα να εκφραστούν ανυπόκριτα και οι συνάδελφοι βαθμολογητές γνωρίζουν πολύ καλά τη «δουλειά» τους. Συνάδελφοι - βαθμολογητές έδωσαν και φέτος τον καλύτερο εαυτό τους. (Θα με ρωτήσεις, όλοι οι βαθμολογητές; Οχι όλοι, δυστυχώς… Οι περισσότεροι, θέλω να πιστεύω). Αν μπορούσατε να τους δείτε, φίλοι μαθητές και φίλες μαθήτριες, με πόση αγάπη και πόσο ενδιαφέρον διάβαζαν τα γραπτά σας, θα καταλαβαίνατε πολλά! Οι οδηγίες της ΚΕΕ όμως…

* Ο Δρ. Πολύβιος Ν. Πρόδρομος είναι καθηγητής Νεοελληνικών.

Της Σοφίας Χριστοπούλου..... Την Παρασκευή που μας πέρασε παρακολούθησα κάποιες συνεδρίες στο 8th REGIONAL GROWTH CONFERENCE, που οργανώθηκε από την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και την εφημερίδα «Πελοπόννησος». Πολλοί υπουργοί, υφυπουργοί, γενικοί γραμματείς, γενικά πολύς κόσμος, πολλές ιδέες, πολλές διαπιστώσεις, πολλές ελπίδες, σε μια καθόλα άρτια οργάνωση.

Μια συνεδρίαση από αυτές που παρακολούθησα ήταν πιο κοντά μου, πιο στα μέτρα μου. Θέμα της «Το γαστρονομικό στίγμα της Ολυμπίας Οδού». Οι περισσότεροι από τους ομιλητές ήταν φίλοι ή γνωστοί και η ατμόσφαιρα ήταν χαλαρή.

Προβλήθηκαν κάποια ενδιαφέροντα βίντεο και κατατέθηκαν οι σκέψεις κάποιων ειδικών σχετικά με τη σημασία των τοπικών προϊόντων κάθε περιοχής, τα οποία δεν τυγχάνουν της προβολής που θα συνέβαλλε στην άνθησή τους και την προσέλκυση γαστρονομικού τουρισμού. Οι δράσεις των φορέων που συμμετείχαν, όπως αναφέρθηκε, είχαν σαν στόχο να ενώσουν τόπους και ανθρώπους και συγχρόνως να μεταφέρουν ιδέες, όνειρα, προοπτικές, κουλτούρες, πολιτισμό. Τονίστηκε ότι για την ανάπτυξη της γαστρονομίας κάθε περιοχής θα πρέπει πρώτα να αποκτήσουν ταυτότητα τα προϊόντα της και την ταυτότητα αυτή θα πρέπει να τη γνωρίζουν και να την υποστηρίζουν, κατ' αρχάς, οι ίδιοι οι ντόπιοι.

Παρά το γεγονός ότι αναφέρθηκαν πολλές φορές οι λέξεις «γαστρονομία» και «γαστρονομικός», είχα την αίσθηση ότι κάποιοι, παρά τις εξεζητημένες τεχνολογικές τους γνώσεις, αγνοούσαν στην ουσία της σημασία τους. Μπαίνω, λοιπόν, στον κόπο, αφού έψαξα το θέμα, να παρουσιάσω τη σημασία των λέξεων αυτών.

Ο όρος «γαστρονομία» εμφανίστηκε το 1800 στον τίτλο ενός ποιήματος του Ζοζέ ντε Μπερσού (1775-1838). Το ουσιαστικό «γαστρονόμος» χρονολογείται από το 1803 και το επίθετο «γαστρονομικός» από το 1807. Η «γαστρονομία» έκανε την είσοδό της ως λήμμα στο Λεξικό της Γαλλικής Ακαδημίας το 1835. Δεν αναφερόταν όμως μόνο στην τέχνη του καλού φαγητού, καθώς τότε αποτελούσε και μέσο κοινωνικής αναγνώρισης και καταξίωσης.

Η λέξη επίσης αναφέρεται από τον Μπριγιά Σαβαρέν στο έργο του «Η φυσιολογία της γεύσης ή σκέψεις για μια γαστρονομία υπέρτατη...».

Ο Μπριγιά Σαβαρέν ορίζει τη γαστρονομία ως σύνθετη επιστήμη που εμπεριέχει όλους τους κλάδους που σχετίζονται με τη διατροφή του ανθρώπου. Είναι η κινητήρια δύναμη που ωθεί τους αγρότες, τους οινοπαραγωγούς, τους ψαράδες, τους κυνηγούς και τη μεγάλη οικογένεια των μαγείρων.

Η γαστρονομία, κατά την άποψή του, πρέπει να συνδυάζει το τερπνόν μετά του ωφελίμου... όπως κι αν λέγεται. Ο Σαβαρέν αναγνωρίζει την Υψηλή Κουζίνα (haute cuisine) των μεγάλων εστιατορίων, «τέχνη» και συνάμα «επιστήμη», αναγνωρίσιμη από όλους... Με δυο λόγια «γαστρονομία»! Ακολουθεί η Αστική Κουζίνα (bourgeoise), γνωστή και ως σπιτική που ήταν γυναικεία δουλειά, λάμβανε χώρα καθημερινά στις κουζίνες των σπιτιών, της έλειπε, όμως το κύρος της υψηλής. Στη συνέχεια ήταν η Τοπική Κουζίνα (de province), η οποία θεωρούνταν ότι ήταν πιο κοντά στη φύση και αφορούσε τη μαγειρική των επαρχιακών πόλεων και δεν ταυτιζόταν με τη Χωριάτικη Κουζίνα (paysanne).

Στο διάβα των αιώνων οι γαστρονομικές συνήθειες των διαφόρων λαών αποτέλεσαν πολιτιστικό δεσμό ίσως ισχυρότερα από γλωσσικό ή άλλου είδους επίδραση. Σήμερα οι διάφοροι λαοί μπορούν ακόμα και να διακριθούν ανάλογα με τις γαστρονομικές συνήθειές τους, ιδιαίτερα π.χ. οι συνήθειες των βορείων περιοχών, της Ασίας, της Μέσης Ανατολής, της Μεσογείου, της Λατινικής Αμερικής που η κύρια διαφορά τους προέρχεται από την τοπική παραγωγή π.χ. του ρυζιού στην Απω Ανατολή, των μπαχαρικών στη ΝΑ Ασία, του αραβόσιτου στη Λατινική Αμερική, του ελαιόλαδου στη Μεσόγειο.

Στο συνέδριο, λοιπόν, άκουσα διάφορα περί δημιουργίας ισχυρού brand name της περιοχής Δυτικής Ελλάδας, μετά μπερδεύτηκα γιατί στη Δ. Ελλάδα συμπεριλαμβανόταν και η Ηπειρος. Μίλησαν για έξυπνες εφαρμογές που θα σε ενημερώνουν για τα εστιατόρια της περιοχής και τα φαγητά τα παραδοσιακά, τα τοπικά προϊόντα, τα τοπικά κρασιά...

Δε λέω, καλά είναι όλα αυτά, αλλά νομίζω πως δεν είναι εύκολο από το Α να πάμε στο Ω και μάλιστα χωρίς κάποιο υπόβαθρο στοιχειωδών γνώσεων. Θεωρώ πως η γαστρονομία, όπως διαμορφώνεται στην περιοχή μας -διότι δεν είμαστε Γαλλία- είναι περισσότερο μια βιωματική σχέση. Και όπως ανέφερα στο βιβλίο μου «Αχαιών Γεύσεις» (2006) η μαγειρική είναι η τέχνη της όρασης και των χρωμάτων, της όσφρησης, της γεύσης, της αφής… Είναι ένα πείραμα, μια χημεία που εξελίχθηκε μέσα στους αιώνες, από φυσική ανάγκη και θέληση για επιβίωση, σε έκφραση πολιτισμού και παράδοσης για το λαό μας, αλλά και για όλους τους λαούς της γης.

Πάνω απ' όλα όμως χρειάζεται μεράκι! Μαγειρική χωρίς μεράκι είναι καταναγκασμός. Εκείνος που μαγειρεύει πρέπει να το θέλει και να το ευχαριστιέται κι εκείνος που γεύεται το αποτέλεσμα της μαγειρικής πρέπει να έχει ανοιχτή διάθεση σε όλες του τις αισθήσεις. Ενα καλομαγειρεμένο πιάτο πρέπει να διαθέτει το σωστό συνδυασμό υλικών, η διαδικασία παρασκευής του πρέπει να οδηγεί στην απελευθέρωση των γεύσεων, χωρίς την παραβίαση των κανόνων υγιεινής διατροφής, να τραβάει τα μάτια και να γαργαλάει την όσφρηση και τη γεύση και τέλος να μη βαραίνει το στομάχι προκαλώντας δυσπεψία.

Και για να έχεις αυτό το αποτέλεσμα χρειάζεται εκπαίδευση, χρειάζονται οι γνώσεις του παρελθόντος και πάνω από όλα χρειάζεται αγάπη για ό, τι βγαίνει από τα χέρια μας...

Και το brand name θα έλθει ως φυσικό επακόλουθο...

Μπορεί κάποιοι να με θεωρήσουν εκτός εποχής... Αλλά, αγαπητοί φίλοι, δε μπορώ να φανταστώ κάποιον μάγειρο ή εστιάτορα που να έχει στο μενού του μαραθόπιτα ή γαλατόπιτα ή ράντζα μπουργέτο ή μπαρμπούνια σαβόρο και να μην ξέρει κάτι για την ιστορία τους στην περιοχή...

Αυτό θα σημαίνει ότι δεν αγαπάει αυτό που κάνει... ότι δεν υπάρχει μεράκι...

Ανοίγει και πάλι η κουβέντα για το φυσικό αέριο στην Πάτρα και ίσως γενικότερα στη Δυτική Ελλάδα. Αλλαξε κάτι από τα θέλω των Πατρινών για τη χρήση του φυσικού αερίου; Προφανώς και όχι.

Εξάλλου ποιος δεν θα ήθελε φτηνή ενέργεια και μείωση των δαπανών για την θέρμανση του (αν αφορά την οικιακή χρήση) ή την κίνηση της εταιρείας του (αν πρόκειται για εταιρείες); Γενικώς είναι αποδεκτό πως η αναλογία χρήσης οικιακής και βιομηχανικής χρήσης είναι περίπου 1 προς 4, που σημαίνει πως αν υπάρχουν πολλές εταιρείες στην περιοχή και συνδεθούν στο δίκτυο, τότε το έργο έχει προοπτική. Το μεγαλύτερο θέμα που πάντα ήταν υπό συζήτηση είναι αν η επένδυση για την κατασκευή ενός τέτοιου αγωγού ήταν αποσβέσιμη.

Δεχόμενοι τη βιομηχανική χρήση ως τον κύριο πυλώνα μιας τέτοιας πρωτοβουλίας, καταλαβαίνει κανείς ότι τα τελευταία 20 χρόνια η Πάτρα συνεχίζοντας την απο-βιομηχάνιση της όλο και περισσότερο δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι το έργο αυτό θα είναι βιώσιμο, αν δεν ήταν και πριν 20 χρόνια.

Και υπάρχει και μια τρίτη παράμετρος, η ηλεκτροπαραγωγή. Θα βρεθούν οι επενδύσεις (κρατικές ή ιδιωτικές) για να εγκαταστήσουν μια μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με τη χρήση του φυσικού αερίου; Αφού δεν βρέθηκε μέχρι σήμερα, γιατί να βρεθεί σήμερα; Αν υπήρχε κρατική δέσμευση για την υλοποίηση μονάδας ηλεκτροπαραγωγής, τότε το έργο από την αρχή θα ήταν βιώσιμο.

Λίγο πριν την ψήφιση του φορέα υδρογονανθράκων το 2010 και την προκήρυξη πάλι των μπλοκ του Πατραϊκού και του Κατάκολου, υπήρξε επενδυτικό ενδιαφέρον από ξένους να κατασκευάσουν ηλεκτροπαραγωγική μονάδα με τη χρήση φυσικού αερίου αλλά ήθελαν ιδιόκτητη πηγή, δηλαδή το μπλοκ του Κατάκολου για ίδια χρήση. Προφανώς αφού δεν προχώρησε η επένδυση αυτή, η κυβέρνηση αρνήθηκε να δώσει τα δικαιώματα εκμετάλλευσης του Κατάκολου στους ενδιαφερόμενους.

Τέλος, ήρθε η εξαγγελία του μεγάλου έργου, του αγωγού EastMed, που θα μετέφερε το φυσικό αέριο από την ΝΑ Μεσόγειο (Ισραήλ-Αίγυπτος-Κύπρος-Ελλάδα) στην ΕΕ και θα περνούσε κάπου έξω από την Πάτρα και θα είχε μάλιστα και σταθμό έξω από την Πάτρα. Αυτή η νέα προοπτική σύνδεσης της Πάτρας με τον μεγάλο αυτό αγωγό φαινόταν ως η σωτήρια λύση καθώς θα ήταν απαραίτητος ένας αγωγός σύνδεσης του νέου αγωγού με τον παλιό, άρα θα προγραμματιζόταν και ο αγωγός Πάτρας-Αθήνας. Ετσι, θα φτάναμε σε ένα γεγονός που δεν θα ζητούσαμε φυσικό αέριο αλλά θα στέλναμε φυσικό αέριο στην Αθήνα.

Από τα παραπάνω εύκολα προκύπτουν οι απαντήσεις στα ερωτήματα όπως:

1.Να έρθει μόνο μέσω αγωγού;

2.Είναι η μόνη καθολικά αποδεκτή και πιο δίκαιη λύση, ώστε να πάει σε όλους το αέριο;

3.Πρέπει η Αχαΐα να πιέσει προς αυτή την κατεύθυνση, για να ωφεληθούν όλοι οι Πατρινοί;

Σε όλα τα ερωτήματα η απάντηση είναι ναι.

Ενώ σε αντίθεση, απαντώντας στα ερωτήματα που κυκλοφορούν τελευταία:

1.Να έρθει μέσω εγκαταστάσεων αποθήκευσης υγροποιημένου φυσικού αερίου και τροφοδοσίας των δικτύων, και αργότερα βλέποντας και κάνοντας;

2.Μήπως, όμως, είναι η πιο εφικτή επιλογή τώρα;

Η απάντηση είναι κατηγορηματικά όχι. Είναι προφανές ότι αν επιλεγεί κάτι διαφορετικό από τον αγωγό, τότε σίγουρα το φυσικό αέριο θα πάει σε πολύ περιορισμένο αριθμό χρηστών και αγωγός δεν πρόκειται να γίνει ποτέ.

Τρεις είναι οι άξονες που πρέπει να κινηθεί τοπική κοινωνία:

1.Να πιέσει την κεντρική εξουσία για την επιλογή της κατασκευής του αγωγού ως την μοναδική λύση.

2.Να πιέσει την κυβέρνηση για την εύρεση επενδυτή για την κατασκευή μονάδας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με φυσικό αέριο.

3.Να πιέσει την κυβέρνηση να προχωρήσουν οι γεωτρήσεις και αξιοποίηση των όποιων κοιτασμάτων σε Κατάκολο και Πατραϊκό.

Μέχρι σήμερα πιστεύαμε ότι ο τρίτος παγκόσμιος πόλεμος θα γίνει για το νερό. Σήμερα πιστεύω ότι οι εντάσεις μεταξύ των κρατών, που μπορούν να οδηγήσουν μέχρι και στον τρίτο παγκόσμιο πόλεμο, είναι τα δίκτυα μεταφοράς ενέργειας. Οποιος ελέγχει αυτά τα δίκτυα, είναι και ο κυρίαρχος του παιχνιδιού.

Κι έτσι εξηγούνται τα όνειρα των Τούρκων να μετατραπούν σε ενεργειακό κόμβο ώστε να ανοίγουν και να κλείνουν τις στρόφιγγες πιέζοντας για τις όποιες διεκδικήσεις τους.

* Ο Αβραάμ Ζεληλίδης είναι καθηγητής Θαλάσσιας Γεωλογίας και Γεωδυναμικής και πρόεδρος του Τμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών.

Η Ελλάδα εν μέσω των επιθετικών νεο-οθωμανικών αναθεωρητικών σχεδίων, που επιβουλεύονται ξεκάθαρα τεράστιες θαλάσσιες ζώνες της Ανατολικής Μεσογείου και του Αιγαίου και των σοβαρών οικονομικών συνεπειών εξαιτίας της πανδημίας του COVID-19, που ακολούθησε τον μακρύ χειμώνα του μνημονιακού οδοστρωτήρα, βαδίζει στον ολισθηρό δρόμο της παρακμής και της σήψης. Ο μεταμνημονιακός τοξικός δικομματισμός (ΝΔ - ΣΥΡΙΖΑ), που «νεκραναστήθηκε» στις στάχτες της χρεωκοπίας της χώρας, την απειλεί με πλήρη παράλυση, σε καιρούς αγριεμένους και δύσκολους για το μέλλον του λαού και του έθνους.

Η δημόσια πολιτική συζήτηση, μέσα σε αυτούς τους άμεσους και υπαρκτούς κινδύνους, κυριαρχείται το τελευταίο διάστημα από τις καταγραφείσες συνομιλίες Παππά - Μιωνή και τις παρακολουθήσεις της ΕΥΠ για τον ρόλο συγκεκριμένων αξιωματικών, που ελάμβαναν εντολές από σύζυγο υπουργού, φωτίζοντας έτσι ένα δυσώδες και παρακμιακό παρασκήνιο. Αυτό, όμως, αποτελεί το επιφαινόμενο του ελληνικού δράματος και όχι την ουσία του.

Αντί το πολιτικό προσωπικό, που άσκησε κατά καιρούς εξουσία, να επιβάλλει ένα ισχυρό εθνικό πλαίσιο ανάπτυξης, με γνώμονα τις ανάγκες του λαού και με βάση τα ισχυρά συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας, μετατράπηκε σε τμήμα της «παρασιτικής» οικονομικής ολιγαρχίας, αποκτώντας συμφέροντα, ως επιμέρους ειδικό στρώμα στο κράτος, μέσω των προνομίων και της ατιμωρησίας, τα οποία ενσωματώνουν σχεδόν τους πάντες, που συμμετέχουν στο πολιτικό εποικοδόμημα.

Η διάσταση αυτή αφορά συνολικά το πολιτικό προσωπικό των κομμάτων της εξουσίας, ανεξαρτήτως ιδεολογικών επικλήσεων και τυχόν «επιδεικτικών» αντισυστημικών συμπεριφορών.

Η συμπεριφορά και η τακτική αυτή του σημερινού πολιτικού προσωπικού κατά την περίοδο της μνημονιακής κηδεμονίας και των μεταμνημονιακών δεσμεύσεων, έρχεται ως συνέχεια της συμπεριφοράς του καθ' όλη την περίοδο της Μεταπολίτευσης, και ιδιαίτερα κατά την περίοδο της Υστερης Μεταπολίτευσης.

Μάλιστα, η πολιτική ελίτ της χώρας αύξησε τα προνόμια, υπό την ανοχή των δανειστών, με αντάλλαγμα την επιβάρυνση αποκλειστικά των μεσαίων και χαμηλότερων στρωμάτων, την υποθήκευση του δημοσίου πλούτου (υπερταμείο 99 ετών), καθώς και την εξυπηρέτηση των γεωπολιτικών στρατηγικών στοχεύσεών τους στη Βαλκανική και στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο. Αντάλλαξαν δηλαδή την διατήρηση και την επαύξηση των προνομίων τους με τη νεοαποικιοποίηση της χώρας.

Οι βαθύτερες αιτίες της οπισθοδρόμησης της Ελλάδας, που διετέλεσε επί χρόνια «πειραματόζωο» των δανειστών, οφείλεται στη φύση και τον χαρακτήρα του μνημονιακού καθεστώτος, λαμβανομένων υπόψη και των μεταμνημονιακών δεσμεύσεων, αφού αυτό δεν αφορά μόνο τις σκληρές οικονομικές πολιτικές λιτότητας, αλλά παράλληλα αποτελεί σύστημα καθορισμού κανόνων, που μεταβάλλουν την ελληνική κοινωνία σε παθητικό αποδέκτη, κατακερματίζοντας τα κοινωνικά στρώματα, υφαρπάζοντας τα περιουσιακά στοιχεία (δημόσια και ιδιωτικά) και ενισχύοντας τη μεταπρατικότητα και τον παρασιτισμό σε όλα τα επίπεδα.

Αυτό έχει ως άμεση συνέπεια και την υπονόμευση του αντιστασιακού χαρακτήρα των Ελλήνων, που διαπιστώνεται ιστορικά διαχρονικά, και τη μείωση της αποτρεπτικής δύναμης των Ενόπλων Δυνάμεων. Ετσι, η επικαλούμενη επιστροφή στην κανονικότητα, που προβλήθηκε σαν το κεντρικό σύνθημα της σημερινής κυβέρνησης, εξαερώθηκε πολύ γρήγορα, τείνοντας μάλιστα, λόγω και της επήρειας της πανδημίας, να μετατραπεί σε πολιτικό ανέκδοτο. Και αυτό, γιατί η Ελλάδα υπέστη δραματική υποχώρηση σε όλους τους τομείς, με μείωση των εισοδημάτων, με φθίνουσα πορεία των υποδομών της και υποβάθμιση του ανθρώπινου δυναμικού από τον εφιαλτικό συνδυασμό εξόδου και μετανάστευσης του «ανθού» της νεολαίας της και της αντίστοιχης εισόδου ταλαιπωρημένων μεταναστών χαμηλού κυρίως μορφωτικού επιπέδου.

Αν σε αυτά προστεθεί η ρευστή παγκόσμια γεωπολιτική κατάσταση, σε συνδυασμό με τους άμεσους κινδύνους στα εθνικά θέματα από την αμείωτη επιθετικότητα της Τουρκίας, σχηματίζεται το ψηφιδωτό του μέγιστου εθνικού κινδύνου.

Η Ελλάδα, αντί μιας ψευδεπίγραφης μεταμνημονιακής κανονικότητας, που την περιορίζει στις ράγες της παρακμής, απαιτείται να υπερβεί αυτή την κατάσταση μέσω ενός εθνικού παραγωγικού σχεδίου και της πρόταξης εθνικών στόχων για τη συνολική αναγέννησή της. Τον μεγάλο αυτό εθνικό στόχο μπορεί να επωμισθεί μόνο ένα νέο δημοκρατικό, πατριωτικό, πολιτικό υποκείμενο ανατροπής, έξω από την υπάρχουσα ελλιποβαρή εξουσιαστική κομματοκρατία.

* Ο Γεώργιος Παπασίμος είναι δικηγόρος, πρώην στέλεχος του ΠΑΣΟΚ και του ΔΗΚΚΙ, ιδρυτικό μέλος της Κίνησης Ιδεών και Δράσης «ΠΡΑΤΤΩ» και τώρα συμμετέχει στη συλλογικότητα «Πρωτοβουλία 14ης Μάη».

 

Εχουμε συνηθίσει να λέμε ότι ο τουρισμός είναι η βαριά μας βιομηχανία, μάλλον ως κλισέ, παρά σαν γεγονός. Ισως επειδή τα έσοδα από τον τουρισμό ήσαν πολύ μεγαλύτερα από τους άλλους κλάδους της οικονομίας μας. Τι σημαίνει όμως βαριά βιομηχανία και τι χρειάζεται; Το πρώτο της στοιχείο είναι οι υποδομές, αρχικά της πρόσβασης. Αεροδρόμια, δρόμοι, λιμάνια, τρένα, που θα πρέπει να ενώνουν την Ελλάδα από την μια άκρη μέχρι την άλλη, αξιόπιστα και εξυπηρετικά. Νερό, καθαριότητα, αποχέτευση είναι στοιχειώδεις απαιτήσεις. Στις υποδομές ανήκουν τα ξενοδοχεία και τα πάσης φύσεως ενοικιαζόμενα καταλύματα. Σε αυτό τον τομέα έχουμε πολλές κατηγορίες: από εξαιρετικά έως άθλια.

Ο ξένος πρέπει να ξέρει

τι έχει επιλέξει…

Αυτό που έχει την μεγαλύτερη σημασία είναι η αλήθεια. Ο ξένος πρέπει να γνωρίζει ακριβώς τι έχει να επιλέξει, και η τιμή πρέπει να είναι ανάλογη. Το ψέμα έχει πολύ κοντά ποδάρια, και αυτό είναι η μεγαλύτερη δυσφήμιση. Το δεύτερο στοιχείο της "βιομηχανίας" είναι η πρώτη ύλη. Στον τουρισμό αυτή είναι ο επισκέπτης. Δεν είναι αναλώσιμος όμως, είναι μια πρώτη ύλη που πρέπει να διατηρηθεί, πρέπει να ικανοποιηθεί, πρέπει να ξαναέρθει.

Το τρίτο και το πιο σημαντικό, κατά την γνώμη μου, είναι η ποιότητα και η μοναδικότητα του προΐόντος που θέλεις να πουλήσεις. Το μοντέλο του υπερτουρισμού, όπως τον ξέραμε μέχρι σήμερα, θα αναθεωρηθεί υποχρεωτικά. Η οικονομική κρίση του COVID-19 έχει μειώσει τα εισοδήματα πολλών. Οι μεγάλοι συνωστισμοί, μακρινοί αεροπορικοί προορισμοί θα αποφεύγονται, οι ταξιδιώτες θα γίνουν πιο προσεκτικοί, πιο απαιτητικοί, πιο επιλεκτικοί. Αυτό θα πρέπει να γίνει το δικό μας ατού.

Δεν πουλάμε μόνο

ήλιο και ξαπλώστρες…

Εδώ θα πρέπει να τονίσουμε τα πλεονεκτήματά μας, που δεν είναι μόνο ήλιος και ξαπλώστρες. Είναι ο πολιτισμός και η ιστορία μας. Αυτό θα πρέπει να "πουλήσουμε". Ο τουρισμός έχει αλλάξει μορφές, γίνεται ενδιαφέροντος ( by interest) θεματικός, θρησκευτικός, εμπειριών, αθλητικός, γαστρονομικός κ.λπ. Αυτό πρέπει να αναδείξουμε και να σκεφτούμε λίγο διαφορετικά, και ίσως αιρετικά. Οταν ο VANGELIS έγραψε την ΜΥΘΩΔΙΑ, παραγγελία της ΝΑΣΑ για να συνοδεύσει η θεία μουσική του το διαστημόπλοιο που έστελνε στον Αρη, είδε και έπαθε για να του επιτρέψουν να παρουσιάσει το επικό αυτό έργο στον χώρο των στύλων του Ολυμπίου Διός.

Και τι έπαθε ο χώρος; Τίποτα. Απλά προβλήθηκε σε όλο τον κόσμο. Στη Σικελία τον Ιούλιο 2019 οι Dolce & Gabbana παρουσίασαν την κολεξιόν τους εμπνευσμένη από την αρχαία Ελλάδα και τις θεές της που χαρακτηρίστηκε στα διεθνή media ως μαγικό, με «εξωπραγματικό» σκηνικό το περίφημο, μνημειακό αξιοθέατο του Ναού της Ομόνοιας στην «κοιλάδα των ναών» του Ακράγαντα. Δείτε την, αξίζει.

Τι έπαθε ο ναός; Τίποτα απολύτως, απλά προβλήθηκε σε όλο τον κόσμο. Ελπιδοφόρο το ότι έδωσαν μια φορά το Σούνιο για την επίδειξη μόδας της Κοκοσαλάκη, μακάρι να έχει συνέχεια. Η αρχαία ελληνική φιλοσοφία διδάσκεται και μελετάται παντού στον κόσμο.

Μια δραματική σχολή

στην Επίδαυρο…

Μια παγκοσμίου φήμης μοναδική σχολή, Αρχαίας Φιλοσοφίας στην Αθήνα, για σπουδαστές από όλο τον κόσμο, και μάλιστα σε κάποιο ιστορικό κτίριο, θα έβαζε ψηλά την Ελλάδα στον χάρτη των κλασσικών σπουδών. Μια επίσης υψηλού επιπέδου δραματική σχολή στην Επίδαυρο, θα είχε ανάλογα αποτελέσματα. Μια σχολή τέτοια, που κάθε θεατρικός ηθοποιός ανά τον κόσμο να φιλοδοξεί να τελειώσει. Εννοείται ότι οι παραστάσεις θα πρέπει να είναι υψηλοτάτου επιπέδου, με προπώληση εισιτηρίων 2-3 χρόνια πριν. Να ταξιδεύουν στην Ελλάδα μόνο και μόνο για μια τέτοια παράσταση. Καθημερινές εκδηλώσεις με τους τουρίστες να έχουν ρόλο, να απαγγέλουν ένα αρχαίο κείμενο, φωτογραφίες και αναμνηστικά της συμμετοχής τους.

Ποιος δεν θα πλήρωνε ακριβά μια τέτοια εμπειρία; "Το μαντολίνο του λοχαγού Κορέλι" και το "Μama Mia" αποτέλεσαν για την Κεφαλλονιά και την Σκόπελο, όπου γυρίστηκαν η μεγαλύτερη και καλύτερη διαφήμιση. Το δεύτερο μέρος όμως γυρίστηκε στην Κροατία, όπως και το Game of Thrones, ενώ ο "Μέγας Αλέξανδρος" γυρίστηκε κάπου στο Μαρόκο.

Πώς να περάσουν οι παραγωγοί

της ταινίας την Ergani του ΙΚΑ;

Πού είναι τα δικά μας στούντιο, οι διευκολύνσεις, η προστασία από την ελληνική γραφειοκρατία και τον υπερβάλλοντα ζήλο των αρμόδιων υπηρεσιών, όταν βλέπουν κάτι διαφορετικό;

Πώς να περάσουν οι παραγωγοί της ταινίας στην Ergani του ΙΚΑ κάθε πρωί όλους τους κομπάρσους, και να έχουν το χαρτί κρεμασμένο πίσω από την πόρτα; Δεν χρειάζεται να βασανίζονται ... Απλά πάνε αλλού. Αυτά αποτελούν λιγοστά παραδείγματα εσόδων που θα μπορούσαμε να έχουμε από διαφήμιση της Ελλάδας, χωρίς κανένα κόστος. Εχω ξαναγράψει ότι στην Αθήνα θα έπρεπε να υπάρχουν καθημερινές παραστάσεις όλο τον χρόνο μιας αρχαίας τραγωδίας. Εργασία και εισόδημα για εκατοντάδες "art workers". Δεν νοείται να περνάει επισκέπτης από την Ελλάδα και να μην έχει δει μια παράσταση αρχαίου δράματος.

Ορκωμοσία γιατρών απ' όλο τον κόσμο

στο χώρο του Ασκληπιείου στην Κω

Το μεγαλύτερο brand Name στον πλανήτη είναι οι Ολυμπιακοί αγώνες. Μια απλή επίσκεψη στον αρχαιολογικό χώρο δεν αρκεί. Θα μπορούσαμε να έχουμε εκεί καθημερινούς αγώνες δρόμου, με αναμνηστικά βραβεία συμμετοχής, στεφάνι από ελιά, φωτογραφίες κ.λπ. Τον μύθο θέλει να ζήσει ο επισκέπτης και τον μύθο πρέπει να του δώσουμε. Εξαιρετικό και επιτυχημένο παράδειγμα προσέκλυσης τουρισμού ειδικού σκοπού (αθλητικού) είναι η διοργάνωση του κλασσικού Μαραθώνιου της Αθήνας. Παρόμοια παραδείγματα θα μπορούσα να βρω πολλά. Οπως πχ ορκωμοσία των γιατρών απ' όλο τον κόσμο σε τελετές, 2-3 φορές στον χρόνο, με τον κλασσικό όρκο του Ιπποκράτη, στον χώρο του Ασκληπιείου στην Κω. Οπως επίσης και η επιτυχημένη διοργάνωση του FORUM των Δελφών, με πολλά ακόμα διεθνή συνέδρια εκεί, αλλά και γιατί όχι και μια Πυθία να λέει χρησμούς. Ο μύθος είναι το ζητούμενο. Το ίδιο μπορεί να γίνει και με τον θρησκευτικό τουρισμό. Δεν θέλω να κουράσω με παραδείγματα, όμως σε κάθε πρωτεύουσα του κόσμου, υπάρχει ενας μητροπολιτικός ναός, ανοικτός, σε λειτουργία, που μαζεύει καθημερινά τα πλήθη πιστών και απίστων. Και για να έρθω προς τα δικά μας, ο ΙΝ Αγίου Ανδρέα στην Πάτρα ξέρουμε όλοι ότι προσελκύει μεγάλο αριθμό επισκεπτών, ειδικά Ρώσων. Δεν αρκεί όμως αυτό.

Ταξιδιωτικό πακέτο-προσκύνημα

και ελληνικό πρωϊνό

Θα έπρεπε να διαφημίσουμε ένα μεγάλο ταξιδιωτικό πακέτο - προσκύνημα, με Αγιο Ανδρέα, Παναγία Τρυπητή, Μέγα Σπήλαιο, ιστορικές μονές, που να διαρκεί μια εβδομάδα. Διαδρομές για ποδήλατα, ορεινά μονοπάτια, ιστορικοί περίπατοι, και πόσα άλλα θα δημιουργούσαν γερές βάσεις και κίνητρα για την τουριστική μας βιομηχανία. Ο γαστρονομικός τουρισμός είναι ένα μεγάλο επίσης κεφάλαιο από μόνο του. Οι επισκέπτες δεν έρχονται δυστυχώς σε επαφή με τα δικά μας μοναδικά προϊόντα όπως την σταφίδα, το λάδι, τα κρασιά, τα τυριά μας. Το ελληνικό πρωινό θα έπρεπε να υιοθετηθεί από όλα τα ξενοδοχεία, ιδιαίτερα τα μικρά. Ο στόχος όλων αυτών είναι να δημιουργείται εισόδημα, να παράγεται πλούτος, γιατί χωρίς έσοδα τίποτα δεν αντέχει στον χρόνο. Σκόρπιες σκέψεις, από τα πολλά παραδείγματα θα μπορούσα να αναφέρω, δεν χωράνε σε ένα μικρό άρθρο.

Ενα δικό μας Θιβέτ

κίνητρο για ορειβάτες

Μια ευκαιρία που πρέπει επίσης να αξιοποιήσουμε είναι το 2021. Χωρίς μιζέριες, γκρίνιες και αγκυλώσεις, πρέπει να δημιουργήσουμε προϋποθέσεις για αύξηση των επισκεπτών, και ιδιαίτερα των ελλήνων της διασποράς. Τέλος, επειδή εμείς εδώ στην Αχαΐα έχουμε την μοναδική και γνωστή σε όλο τον κόσμο ΣΤΥΓΑ με το Αθάνατο Νερό, θα έπρεπε να είμαστε κάτι σαν το Θιβέτ για την ανάβαση στα Ιμαλάια. Ενα ασφαλές και βατό μονοπάτι θα μπορούσε να φέρνει ορειβάτες, αλλά πεζοπόρους από όλο τον κόσμο.

Να θέλουν να βαφτίζουν, γιατί όχι, εκεί τα παιδιά τους. Ο μύθος είναι μεγάλη κινητήρια δύναμη. Μαζί με το Αρχαίο Θέατρο της Αιγείρας, τόσο κοντινό, αλλά τόσο αναξιοποίητο και άγνωστο, θα μπορούσαν να αλλάξουν την τουριστική και οικονομική ζωή στην Αν. Αιγιάλεια. Φέτος για πρώτη φορά, θα ανοίξει στην πανσέληνο του Αυγούστου. Μεγάλη αρχή. Είναι ένα όνειρο δεκαετιών, προγράμματα έρχονται και παρέρχονται, υποσχέσεις δίνονται και αναιρούνται, ελπίζω πως κάποτε θα δώσουμε στον τουρισμό την πραγματική έννοια, αλλά και το οικονομικό αποτέλεσμα μιας βαριάς βιομηχανίας.

* Η Μαρία Οικονομοπούλου είναι αρχιτέκτων και μέλος της Επιτροπής Τουριστικής Ανάπτυξης και Προβολής του Δήμου Αιγιαλείας.

  1. ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
  2. LIFE STYLE